Công ty Nhiệt điện Cần Thơ: Nửa thế kỷ bền bỉ vì dòng điện miền Tây

Thứ năm - 06/08/2026 05:58

Nửa thế kỷ trước (07/8/1976 - 07/8/2026), từ những tổ máy đầu tiên bên bờ sông Hậu, dòng điện được phát đi thắp sáng những mái nhà, con phố và mở ra nhịp sống mới cho cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Trong những năm tháng đất nước vừa thống nhất, khi hệ thống điện quốc gia còn chưa vươn tới miền Tây, nguồn điện từ Nhà máy Nhiệt điện Cần Thơ trở thành điểm tựa quan trọng để duy trì sản xuất, phục vụ đời sống nhân dân và từng bước kiến thiết quê hương.

*Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn I – Công ty Nhiệt điện Cần Thơ, tổng công suất 660 MW*

Hành trình từ 33 MW đến 848 MW
Từ một nhà máy công suất 33 MW, đến nay Công ty quản lý và vận hành hai nhà máy với tổng công suất 848 MW, trở thành một trong những đơn vị phát điện quan trọng của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Hành trình ấy bắt đầu từ những ngày nhiều gian khó. Sau khi đất nước thống nhất, Nhà máy Nhiệt điện Cần Thơ được tiếp quản trong điều kiện cơ sở vật chất còn hạn chế, đội ngũ cán bộ kỹ thuật mỏng, thiết bị phần lớn được tiếp nhận từ trước năm 1975. Ngày 7/8/1976, Bộ Điện Than ban hành Quyết định số 1093/TCCB chính thức thành lập Nhà máy Nhiệt điện Cần Thơ, đánh dấu sự ra đời của đơn vị phát điện đầu tiên tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Trong giai đoạn 1976-1983, Nhà máy đảm nhiệm nhiệm vụ cung ứng điện độc lập cho toàn khu vực miền Tây Nam Bộ. Khi lưới điện quốc gia chưa kết nối về vùng cực Nam Tổ quốc, mỗi tổ máy vận hành ổn định mang ý nghĩa đặc biệt, vừa bảo đảm điện cho sinh hoạt vừa duy trì hoạt động của các cơ sở sản xuất, bệnh viện, trường học và các công trình trọng điểm. Dòng điện được phát ra từ Nhà máy khi ấy góp phần giữ nhịp phát triển kinh tế - xã hội của cả vùng trong những năm đầu sau chiến tranh.

Lịch sử phát triển của Công ty cũng là hành trình không ngừng mở rộng quy mô để đáp ứng nhu cầu điện năng ngày càng tăng. Năm 1989, Nhà máy được đầu tư thêm hai tổ máy tua-bin khí chạy dầu với tổng công suất 28 MW. Những năm tiếp theo, các tổ máy tua-bin khí GT3, GT4 rồi GT1, GT2 lần lượt được lắp đặt, nâng cao năng lực phát điện. Đặc biệt, việc được giao quản lý xây dựng, vận hành Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn I với hai tổ máy tổng công suất 660 MW đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc của đơn vị. Đây là một công trình trọng điểm của ngành điện, góp phần quan trọng giải quyết tình trạng thiếu điện của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long trong nhiều năm.

Sau nhiều lần thay đổi mô hình tổ chức để phù hợp với yêu cầu phát triển của ngành điện, từ năm 2016 Công ty Nhiệt điện Cần Thơ hoạt động với tư cách là chi nhánh trực thuộc Tổng công ty Phát điện 2 (EVNGENCO2). Đến nay, Công ty quản lý hai nhà máy gồm Nhiệt điện Cần Thơ và Nhiệt điện Ô Môn I với tổng công suất 848 MW, tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong hệ thống điện quốc gia.

Nếu những con số phản ánh quy mô phát triển thì giá trị lớn nhất mà Công ty tạo dựng trong suốt 50 năm lại nằm ở sự bền bỉ và tinh thần trách nhiệm. Từ năm 1976 đến năm 2026, các tổ máy của Công ty phát lên lưới điện quốc gia hơn 14,1 tỷ kWh điện. Riêng năm 2010, sản lượng điện thương phẩm đạt hơn 1,07 tỷ kWh - mức cao nhất trong lịch sử vận hành của đơn vị.

Nguồn nhân lực là giá trị bền vững nhất
Đằng sau hơn 14 tỷ kWh ấy là hàng triệu giờ vận hành an toàn, là những ca trực xuyên ngày đêm, xuyên lễ, Tết của biết bao thế hệ người lao động. Đó là những kỹ sư nhiều đêm thức trắng xử lý sự cố để không làm gián đoạn dòng điện; là những công nhân lặng lẽ kiểm tra từng thiết bị, từng thông số vận hành; là tinh thần kỷ luật nghiêm ngặt được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Với họ, mỗi tổ máy không chỉ là thiết bị sản xuất mà còn là trách nhiệm, là niềm tự hào nghề nghiệp.

Một trong những giá trị bền vững nhất của Công ty là truyền thống đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Từ vài chục cán bộ kỹ thuật những ngày đầu thành lập, đến nay Công ty xây dựng được đội ngũ hàng trăm cán bộ, kỹ sư, công nhân có trình độ chuyên môn cao, nhiều người trưởng thành từ chính môi trường lao động của đơn vị.

Trong suốt chặng đường phát triển, Công ty luôn xác định đổi mới công nghệ là điều kiện để nâng cao hiệu quả sản xuất. Hàng trăm sáng kiến cải tiến kỹ thuật đã được áp dụng vào thực tiễn, giúp nâng cao độ tin cậy của thiết bị, tiết kiệm chi phí và làm lợi cho doanh nghiệp hàng chục tỷ đồng.

Nhà máy Nhiệt điện Cần Thơ- nhà máy điện đầu tiên ở miền Tây.

Trách nhiệm với địa phương
Song hành với nhiệm vụ sản xuất điện, Công ty luôn thực hiện tốt trách nhiệm xã hội. Hơn 7 tỷ đồng dành cho các hoạt động an sinh, chăm lo gia đình chính sách, hỗ trợ người có hoàn cảnh khó khăn; 616 đơn vị máu được cán bộ, người lao động hiến tặng; hơn 1.200 tỷ đồng nộp ngân sách địa phương trong giai đoạn 2005-2026 là những minh chứng cho tinh thần phát triển gắn với trách nhiệm cộng đồng. Những đóng góp ấy không chỉ mang giá trị vật chất mà còn góp phần xây dựng hình ảnh một doanh nghiệp nhà nước phát triển bền vững, luôn đồng hành cùng địa phương.

Tự hào một hành trình

Những thành quả đạt được trong 50 năm qua đã được Đảng, Nhà nước và ngành điện ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Lao động hạng Ba, hạng Nhì, hạng Nhất, Huân chương Độc lập hạng Ba cùng nhiều cờ thi đua, bằng khen của các bộ, ngành và địa phương. Mỗi phần thưởng là sự ghi nhận đối với những đóng góp thầm lặng của nhiều thế hệ cán bộ, công nhân viên đã dành trọn tâm huyết cho sự nghiệp bảo đảm nguồn điện của đất nước.

*Truyền thống quý báu của Công ty: không ngừng sáng tạo và hăng say lao động.*

Chuyển đổi xanh – hướng đến tương lai

Bước sang giai đoạn phát triển mới, ngành năng lượng đang đứng trước yêu cầu chuyển dịch theo hướng xanh, sạch và bền vững. Với Công ty Nhiệt điện Cần Thơ, đây vừa là cơ hội vừa là thách thức. Việc triển khai Dự án chuyển đổi nhiên liệu Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn I sử dụng khí Lô B là bước đi quan trọng nhằm từng bước thay thế nhiên liệu dầu bằng khí thiên nhiên, nâng cao hiệu quả phát điện, giảm phát thải và phù hợp với định hướng chuyển dịch năng lượng của Việt Nam. Đồng thời, việc tham gia Chuỗi dự án khí - điện Lô B - Ô Môn tiếp tục khẳng định năng lực quản lý, vận hành và vai trò của Công ty trong các dự án năng lượng trọng điểm quốc gia.

Năm mươi năm nhìn lại, điều đáng tự hào không chỉ là sự tăng trưởng gần 20 lần về công suất hay những con số sản lượng điện, mà còn là truyền thống đoàn kết, tinh thần vượt khó và ý chí đổi mới được vun đắp qua nhiều thế hệ. Từ những ngày đầu còn nhiều thiếu thốn đến hôm nay, khi công nghệ ngày càng hiện đại và yêu cầu phát triển ngày càng cao, những người làm điện ở Công ty Nhiệt điện Cần Thơ vẫn bền bỉ với sứ mệnh giữ sáng dòng điện cho miền Tây.

Hành trình ấy là nền tảng để Công ty tiếp tục vững bước trong chặng đường mới, phát huy truyền thống 50 năm, đổi mới sáng tạo, nâng cao hiệu quả sản xuất, đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển dịch năng lượng và đồng hành cùng mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, vì sự phát triển bền vững của đất nước.

Kiều Anh